Jak sadzić czosnek?

Ostatnio aktualizowane: 28.09.22

 

Czosnek ma wiele dobroczynnych właściwości, dlatego jest chętnie dodawany do różnych dań. Osoby, które mają przydomowe ogródki, często pytają o to, jak sadzić czosnek, aby wyrósł on duży i był smaczny. Wszystkie przydatne wskazówki zamieściliśmy w tym artykule. Czytając go, dowiesz się dokładnie, jak wygląda sadzenie czosnku i kiedy warto to zrobić.

 

Czosnek – podstawowe informacje

Czosnek uprawiano już w starożytnym Egipcie, Rzymie i Grecji, więc ma on kilka tysięcy lat. Szczególną rolę odegrał on w kraju Faraonów, ponieważ robotnicy zajmujący się budową piramid wykorzystywali go jako lek. Czosnek zaliczany jest do roślin z rodziny amarylkowatych i wykazuje dużą odporność na szkodniki. Można wyróżnić kilkaset odmian tej rośliny, w Polsce dostępnych jest ich kilkanaście. Największą popularnością cieszy się czosnek pospolity Allium sativum. Podobnymi roślinami do niego są m.in.: Cebula, szalotka i por. Uprawa czosnku jest popularna m.in. dlatego, że rośnie on niemal we wszystkich strefach klimatycznych. Przyjmuje się, że roślina ta pochodzi ze Środkowej Azji, choć obecnie jest ona znana na całym świecie.

Dlaczego sadzenie czosnku zimowego, czy innego, jest tak popularne? Co daje włączenie tej rośliny do codziennej diety? Już na początku artykułu zaznaczyliśmy, że właściwości czosnku są szerokie i ma on dobroczynny wpływ na organizm. W roślinie tej znajdują się m.in. związki flawonoidowe, witaminy B1, B2 i C, potas magnez i różne mikroelementy. 

Czosnek działa przeciwzapalnie i bakteriobójczo. Można z powodzeniem wykorzystać go do leczenia stanów zapalnych i infekcji wirusowych układu oddechowego. Stosuje się go także przy chorobie oskrzeli czy zapaleniu stawów. Ta roślina ma właściwości podobne do aspiryny, ponieważ zmniejsza lepkość krwi. Czosnek warto dodawać do swojej diety nie tylko w okresie jesienno-zimowym, kiedy organizm jest podatny na przeziębienia, ale przez cały rok. Roślina ta chroni przed chorobami cywilizacyjnymi.

 

Kiedy sadzić czosnek?

Nie ma wątpliwości, co do tego, że prawidłowe sadzenie czosnku przyczynia się do uzyskania lepszych plonów. Warto przed przystąpieniem do pracy, poświęcić trochę czasu na zapoznanie się ze wskazówkami osób mających doświadczenie w tym zakresie. Istotną kwestią jest wybór czasu sadzenia. To, kiedy sadzimy czosnek, zależy od tego, jaka odmiana zostanie wybrana. Wyróżnić można czosnek jary i ozimy. Pierwszy z wymienionych należy sadzić na przełomie marca i kwietnia. Odstęp między ząbkami powinien wynosić ok. 10 cm. Jak głęboko sadzić czosnek? Wystarczy ok. 3-4 cm. Przed zasadzeniem rośliny trzeba przygotować do tego ziemię. Najlepiej przekopać ją i zgrabić już ok. 3 tygodnie przed planowanym wysiewem. Nieco inaczej wygląda sadzenie czosnku ozimego.

Robi się to jesienią, najlepszym czasem jest druga połowa października. Późniejsze sadzenie może nie przynieść tak dobrych plonów, ponieważ czosnek do sadzenia nie zdąży się dobrze ukorzenić. Roślinę należy sadzić na głębokość ok. 6 cm, dobrze jeśli odstępy między ząbkami będą wynosiły 10-15 cm. Niezależnie od tego, jaki gatunek wybierzesz, powinna zainteresować Cię zaprawa do czosnku przed sadzeniem. Zabezpiecza roślinę przed grzybami i nicieniami we wstępnej fazie rozwoju. Dzięki temu możesz liczyć na to, że czosnek w ogrodzie czy na dużym polu będzie rósł lepiej. Zaprawę można kupić w każdym sklepie ogrodniczym, a jej cena wynosi zwykle kilkanaście złotych. Do sadzenia należy wybierać te główki, które są zdrowe i nie ma na nich żadnych uszkodzeń. Sadzonki trzeba podzielić na pojedyncze ząbki i usunąć z nich łupinę. Poza zaprawą warto też lekko zwilżyć je wodą przed włożeniem w ziemię.

 

W jakim miejscu sadzić czosnek?

Pytanie o to, jak wyhodować czosnek, jest często zadawane. Odpowiedź na nie nie sprowadza się tylko do określenia czasu, w którym należy to robić. Ogromne znaczenie ma też miejsce, jakie wybierzesz do sadzenia. Ziemia musi być odpowiednio spulchniona i przekopana. Co zrobić, żeby czosnek był duży? Na wielkość plonów duży wpływ ma jakość gleby. Czosnek rośnie najlepiej w ziemi, która jest bogata w próchnicę. Ponadto musi być ona dobrze przepuszczalna, bo w innym wypadku istnieje spore ryzyko, że roślina będzie gniła. Jeśli gleba w Twoim ogrodzie nie ma takich właściwości, możesz dodać do niej trochę żwiru lub wykorzystać piasek. Czosnek nie lubi też gleb kwaśnych. By zneutralizować kwaśną glebę warto do niej dodać wapno. Roślina też powinna mieć dobry dostęp do słońca i być regularnie podlewana.

O czym jeszcze warto pamiętać, decydując się na to, aby posadzić czosnek. Uprawa na działce musi być przemyślana także pod względem rozmieszczenia innych roślin. Czosnku nie powinno się sadzić w miejscach, których rosły rok wcześniej ziemniaki, buraki, kapusta i rośliny cebulowe. Czosnek może znajdować się na grządkach obok ogórków, pomidorów, truskawek, marchewki czy fasoli. 

 

Czosnek niedźwiedzi nasiona – kiedy siać?

Sporą popularnością cieszy się też czosnek niedźwiedzi, który, choć ma podobne właściwości do odmian pospolitych, znacząco się od nich różni. Przede wszystkim roślina ta nie ma cebulek, ale liście. Czosnek niedźwiedzi stosuje się jako dodatek do dań. Można wybrać opcję suszoną albo świeże liście. Jak uprawiać czosnek niedźwiedzi? Nie jest to trudne, ponieważ ta roślina wykazuje sporą odporność na czynniki zewnętrzne. Czosnek sadzi się końcem września, początkiem października, a wiosną zbiera się jego plony. Sadzonki (po kilka cebulek) należy wsadzać do ziemi w odległości ok. 30 cm od siebie. Roślina ta rośnie dobrze w miejscu zacienionym, w żyznej, odpowiednio przepuszczalnej glebie. 

Dlaczego warto zainteresować się sadzeniem czosnku niedźwiedziego? Zawiera on wiele cennych składników m.in. związki siarki, które pomagają usuwać toksyny z organizmu. Dodatkowo czosnek niedźwiedzi zmniejsza ryzyko rozwoju wirusów, grzybów i bakterii. 

Kiedy wykopywać czosnek?

Moment, w którym czosnek będzie gotowy do wykopania, zależy od różnych czynników. Na to, kiedy zbierać czosnek, wpływa m.in. to, jaką odmianę zasadzisz. Oczywiste jest to, że czosnek ozimy będzie szybciej gotowy niż jary, ponieważ wsadza się go do ziemi już jesienią. Z reguły czosnek sadzony w tym okresie osiąga odpowiednią wielkość w okolicy lipca. Nie ma jednej, dokładnej, ustalonej dla wszystkich daty, ponieważ obfitość i gotowość plonów zależy m.in. od miejsca sadzenia i pogody, jaka w danym okresie występuje. Skąd mieć pewność, że zasadzony czosnek jest gotowy do zbioru? Należy w tym celu obserwować dolne liście. Jeśli 3-4 z nich są zaschnięte, oznacza to, że można rozpoczynać kopanie. Kiedy można wyjąć z ziemi czosnek jary? Zbiera się go kilka tygodni później od ozimego i również zwraca się uwagę na wygląd liści. Czosnek jary, choć daje mniejsze plony, ma tę zaletę, że można go dłużej przechowywać. Ważną zasadą, o której nie można zapomnieć, jest to, aby na 2 tygodnie przed zbiorem czosnku zrezygnować z jego podlewania. Pozostaje jeszcze pytanie, jak wykopać czosnek. Do tego można wybrać widły, którymi podważa się główki. Należy pamiętać o tym, aby po wyjęciu czosnku usunąć z niego korzenie.

Przechowywanie czosnku zebranego z pola czy ogródka nie jest trudne. Należy wybrać do tego suche, chłodne miejsce. Należy zadbać o to, aby było ono zacienione, ponieważ w innym wypadku może dojść do przedwczesnego kiełkowania. Czosnek można umieścić w spiżarni w papierowej torebce. Najlepiej, jeśli będzie ona miała dziurki, tak aby powietrze mogło swobodnie przepływać. Dostęp do niego nie może być jednak za duży, bo wtedy ząbki będą zasychać.

 

Jak przyspieszyć zbiór czosnku? 

Często osoby, które zaczynają interesować się uprawą czosnku zastanawiają się, jak przyspieszyć czas zbierania plonów. Na tempo wzrostu duży wpływ ma oczywiście pogoda. W rejonach, w których temperatura jest wyższa, można zauważyć, że plony pojawiają się nawet o miesiąc wcześniej niż w innych miejscach. Aby szybciej cieszyć się czosnkiem z własnego ogródka, warto zaplanować jego sadzenie jesienią, a nie na wiosnę. Odmiany ozime dają plony kilka tygodni wcześniej od jarych. Dobre efekty zapewnia też ogławianie czosnku. Polega ono na tym, że usuwa się z niego pojawiające się kwiatostany. Taki czosnek nie tylko szybciej rośnie, ale zazwyczaj ma też większe ząbki.

Czosnek w doniczce – domowa uprawa

Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że nie trzeba mieć ogródka, aby zająć się uprawą czosnku. Można z powodzeniem posadzić go w doniczce. Do tego potrzebna jest jedynie dobrej jakości ziemia i główka czosnku. Należy oddzielić od siebie ząbki, dbając przy tym o to, aby nie uszkodzić skórki. Następnym krokiem jest ich wsadzenie w ziemię na głębokość ok. 18-20 cm przy zachowaniu odległości pomiędzy każdym wynoszącej ok. 10 cm. Doniczka z posadzonym czosnkiem powinna mieć na dnie dziurki, aby woda mogła swobodnie spływać. W innym wypadku roślina może zacząć gnić. Czosnek potrzebuje światła słonecznego, Trzeba być świadomym, że proces wzrostu długo trwa, bo na efekty trzeba czekać kilka miesięcy. Mimo to warto zdecydować się na domową uprawę czosnku, ponieważ, po pierwsze, przynosi ona satysfakcję, po drugie daje pewność, co do pochodzenia rośliny.

 

Choroby, na które trzeba uważać

Chcesz mieć swój czosnek? Uprawa w ogrodzie czy w polu wymaga świadomości na różnych płaszczyznach. Jedną z ważniejszych kwestii są choroby, przed którymi warto chronić roślinę. Największym zagrożeniem dla czosnku są grzyby, szczególnie te z rodzaju Fusarium. Jeśli czosnek zostanie przez nie zaatakowany, zaczyna gnić, ponadto dochodzi też do uszkodzenia systemu korzeniowego. Z kolei grzyby z rodzaju Penicillium objawiają się w postaci zielonej zgnilizny. Na roślinie pojawia się nalot w tym kolorze, który następnie zmienia barwę na brązową. Zagrożenie dla czosnku stanowią też grzyby z rodzaju Pyrenochaeta terrestris przyczyniające się do gnicia korzeni i ich barwienia na różowo. Infekcje grzybowe często pojawiają się tam, gdzie ziemia jest ciepła i wilgotna. Decydując się na sadzenie czosnku, trzeba też dbać o płodozmian, ponieważ niedopilnowanie tej kwestii może skutkować białą zgnilizną.

 

Opryski na czosnek zimowy i jary – co stosować?

Dowiedziałeś się już, jak rośnie czosnek, kiedy go zbierać i na co uważać. Warto też dowiedzieć się, kiedy stosować nawóz i opryski, tym bardziej mając na uwadze choroby, które zostały omówione w akapicie powyżej. Czosnek wymaga regularnego nawożenia, ponieważ ma on płytki system korzeniowy, ponadto nie jest w stanie przyswajać wszystkich cennych składników z gleby. W przypadku chorób należy szukać zarejestrowanych, sprawdzonych środków na daną przypadłość. Do zwalczania grzybów z rodzaju Fusarium polecane są takie środki, jak: Bajlando 500 SC, Sintop 500 SC, Tiofan 500 SC czy TipTop 500 SC. Substancją czynną w tego typu preparatach jest tiofanat metylowy 500 g. Działa ona zapobiegawczo i interwencyjnie. Dawkowanie wynosi 1,5 l/ha, a okres karencji to 14 dni. Wymienione środki należy stosować od rozwoju 3-liścia do końca rozwoju główki.

Jakie nawozy stosować przy uprawie czosnku? Ważnymi elementami jest potas i fosfor. Nawożenie warto zaplanować jeszcze na kilka tygodni przed sadzeniem czosnku. Dawka fosforu powinna wynosić przeciętnie 80 kg/ha, a potasu 150 kg/ha. Istotne jest też nawożenie azotem, jego rekomendowana dawka jest zbliżona do tej stosowanej przy fosforze. Azot powinno się stosować w trzech częściach. Pierwszy raz nawożenie należy przeprowadzić jeszcze jesienią przed sadzeniem. Jeśli wybierasz czosnek jary i sadzisz go wiosną, pierwsza dawka azotu powinna do niego trafić przed rozpoczęciem wegetacji. Druga część przypada na czas pod koniec kwietnia, a kolejna pod koniec maja. Decydując się na uprawę czosnku, warto przemyśleć nawożenie dolistne, ponieważ jest ono bardziej efektywne.

Mamy nadzieję, że zawarte w naszym artykule wskazówki okażą się dla Ciebie przydatne, a ich zastosowanie zagwarantuje Ci satysfakcjonujące plony. Samodzielna uprawa czosnku nie jest trudna. Wystarczy znać podstawy, wymagania glebowe, wiedzieć, w jakim czasie zacząć sadzenie i zdawać sobie sprawę z chorób, które stanowią zagrożenie dla czosnku. 

 

 

Dodaj komentarz

0 KOMENTARZ